Вівторок, 25 вересня 2018 20:31

Павла Цібере - русинський Валенберг (відео) Головна новина

Павла Цібере - русинський  Валенберг (відео)
Русины Пудкарпатя за свою тяжку историю пережыли много бідовань и єдным из такых трафункув было масовоє втіканя нашых людий до Росиі по анексиі края Мадярщинов и зачаткови Другоі світовоі войны.

Товды совітськоє войсько дойшло аж до Карпатськых перевалув и простакуваті русины думали, што там буде йим хосен. Айбо каждый из тых, тко перейшов гатар, дустав от 3 до 5 рокув концтаборув ГУЛАГА за статьов 80 УК УРСР «за нелегальный переход границы между Венгрией и СССР». У лагерях Мордовиі читаво подкарпатськых русинув загибло. И, бизувно, повмирало бы йих май булше, кибы не Павел Цібере, чоловік, котрого называвуть русинськым Валенбергом. 
И до днесь мало тко про йсе знає.

Вызнамный русинськый політичеськый и сосполный діятель Павел Цібере родив ся 5 мая 1910 рока в селі Залужжя и быв шестов дьитинов у худобнуй селянськуй фамилиі. Няньо го, Петро Цібере, через худобность наняв ся на державну роботу по ремонтови шосейных путюв. В школі Павел учив ся на відмінно и по настойованньови вчителя сільськоі школы пушов вчити ся в Мукачовську гимназию.
По конченю гимназиі брат Федор вповів Павлови продовжити учобу в Празі и тот став студентом юридичеського факультета Празького Карлового Універзитета. Жыв Павел на невелику державну стипендию и, правда, помагав му брат, якый став греко-католицькым сященником. 


Студентські рокы (1930-1936) Павел проводив активно: вун быв членом общества юристув, в котроє входив товдышньый президент Чеськословакиі Томаш Масарик, міністер загатарных діл республікы Едуард Бенеш, другі політичеські діятелі. Цібере быв членом общества карпаторуськых студентув "Возрождение", возглавляв греко-католицькоє общество. По універзитетови вун робив у Подкарпатському земському урядови.
Выпускник юридичеського факультета Карлового універзитета у Празі, вун став юристом-політологом, знамым у Європі общественым діятельом. У владі чеськословацького президента Т.Г. Масарика вун занимав місто совітника у ділах Подкарпатськоі Руси. 
Павел Цібере – доктор юридичеськых и політичеськых наук. В рокы Другоі світовоі войны Едвард Бенеш призначив го членом временого чеськословацького парламента, начальником канцеляриі президента и уряда у ділах Подкарпатськоі Руси. 
Кроме політичеськых діянь, Цібере фест перенимав ся судьбов землякув, котрі перебывали у совіцькых таборах: тих, котрі повірили комуністам, перейшли гатар, абы войовати на боци Совітського Союза, айбо трафили у тюрьмы. Вун уговорив руководство СРСР впустити граждан чеськословацькоі державы из міст засланя и сформіровати из них окремішню войськову часть, чеськословацьку легию пуд командованьом генерала Людвига Свободы. Тисячі нашых землякув обстали ся жывыма, лем дякувучи Цібере. Ги, иппен, они и не знали, кому мали бы дякувати.
Веснов 1945 рока Цібере вернув ся у рудноє Залужжя, де и быв взятый у арешт. На волю выйшов у 1956 рокови. Вернувши ся домув, Павел Цібере предложив своі знаня и услугы УжДУ. Айбо челяднык из таков біографийов не муг надіяти ся на положительный отказ. Товды вун пойихав у Харьков, де устройив ся на роботу на двох факультетах харьковськых вышув. Айбо довга рука КГБ догнала го и туй. Быв нараз уволеный.


Цібере вчительовав у Ужгородському районі, выкладав инострані языкы. Пуслідні рокы провюг у Мукачові, де в повнуй самоті жыв у маленькуй комнатци. Писав мемуары.
Умер Павел Цібере 27 юлія 1969 рока.

У 2010 рокови в селі Залужжя землякы одзначили 100-ручный ювілей го - Павла Цібере -русинського Валенберга. Скромно, айбо из додержаньом поминального сохташа, коло гроба отдавали му честь. На тимитув у Залужжі прийшли го цімборы часув школованя в гимназиі у Мукачові, родичі го, землякы и педагогійный и школашськый колективы. 
В 2011 році закарпатськый писатель Дмитро Кешеля представив фільм «Загублений у пісках часу» про знамного русина.

Юрий Шипович

Медіа

Оцініть матеріал!
(2 голосів)


Переглядів: 123

Авторизуйтесь, щоб мати можливість залишати коментарі

Нагадуємо Вам, що редакція видання не несе відповідальності за зміст матеріалів, які розміщені користувачами сайту.
Реклама